icon
vien
icon
icon

Giới thiệu về Polkadot – Một blockchain cho mọi blockchain

Đăng bởi TuyenLe vào September 21, 2021

Polkadot như một quốc gia có 100 tỉnh thành, nhưng không giống như các tỉnh thành ở Việt Nam, mặc dù có cơ sở hạ tầng khác nhau nhưng vẫn phải tuân thủ quy tắc chung mà chính phủ đặt ra. Còn 100 tỉnh thành ở Polkadot được ví như 100 quốc gia nhỏ tự trị bên trong. Đó là 100 lô đất trống cho các công tỷ thoải mái “custom” theo ý của họ để phù hợp nhất với lĩnh vực mà họ phát triển cùng với sự tương tác vượt trội giữa các blockchain với nhau.

Là một người lâu năm trong ngành và cũng đã từng là cựu CTO dự án Ethereum, người viết ra Yellow Paper và sáng tạo ra máy ảo Ethereum (EVM). Gavin Wood hiểu rất rõ những vấn đề mà các nền tảng blockchain gặp phải như khả năng mở rộng, sự tương tác, nâng cấp và quản trị mạng lưới. Đó là những vấn đề còn kéo dài đến tận ngày nay. Những dự án blockchain thường phải đánh đổi một vài khía cạnh này để ưu tiên các khía cạnh khác.

Tất cả các mạng blockchain hiện nay đang bị cách ly với nhau và không có thông tin nào có thể trao đổi được giữa các dự án. Điều này giống như các cá thể ngân hàng hoặc tổ chức khác nhau không được phép tương tác với nhau. Việc thiếu khả năng tương tác như vậy đang ngăn cản việc áp dụng hàng loạt công nghệ blockchain vào đời sống.

1.  Polkadot là gì?

Polkadot là một mạng lưới giúp kết nối các blockchain riêng lẻ với nhau. Nó cho phép các blockchain này chia sẻ dữ liệu với nhau một các phi tập trung. Polkadot tập trung giải quyết hai vấn đề chính của blockchain: khả năng tương tác và khả năng mở rộng của mạng lưới.

Thú thật thì Polkadot không phải là một dự án dễ hiểu và khá trừu tượng. Nếu viết theo nguyên văn cách diễn đạt từ White Paper thì có lẽ không mấy người có đủ kiên nhẫn để đọc đến cuối bài. Nên bài viết này sẽ diễn đạt Polkadot theo một câu chuyện và các ví dụ đơn giản để giúp các bạn hiểu dễ dàng hơn.

Quốc gia Việt Nam có 63 tỉnh thành. Mỗi tỉnh thành sẽ có diện tích, đặc thù kinh tế và cơ sở hạ tầng khác nhau. Có những tỉnh chủ lực về các khu công nghiệp như Bình Dương và Đồng Nai, có những tỉnh thành chuyên về du lịch như Đà Nẵng, Nha Trang,… Một số khác chiếm vị trí đầu não như Hà Nội, còn Sài Gòn thì là nơi rất thích hợp để giao thương kinh tế. Do đó những chính sách, luật lệ, cơ sở hạ tầng cũng có những đặc điểm thiết kế khác nhau để phù hợp tối đa với mục tiêu mà tỉnh thành đó mong muốn hướng đến.

2.  Kiến trúc

Ở Việt Nam, mặc dù chúng ta sống ở 63 tỉnh thành khác nhau nhưng vẫn sử dụng chung một ngôn ngữ, một loại tiền tệ và tuần thủ theo các luật lệ, nguyên tắc mà Việt Nam đặt ra. Khi nói đến điều gì để đảm bảo an ninh cho quốc gia đó thì chúng ta nghĩ ngay đến sức mạnh quân sự đúng không? Chính xác! Quân đội, vũ khí, kinh tế là những thứ để bảo vệ quốc gia đó trước những nước khác, và tạo nên nền tảng vững chắc cho sự bình yên của đất nước đó. Từ đó những người dân bên trong mới cảm thấy thoải mái chọn nơi đây để xây dựng nên cơ sở kinh doanh, xí nghiệp, nhà máy.

Quay lại với thế giới Blockchain, mỗi nền tảng như Ethereum, Binance Smart Chain, Polygon, Polkadot,… giống như các quốc gia độc lập. Còn những dự án xây dựng bên trong các nền tảng đó giống như các công ty hoạt động ở các lĩnh vực khác nhau. Tài chính thì có các dApps DeFi, giả trí thì có các dApps GameFi, nghệ thuật thì có NFT, giống như các công ty thực sự ngoài đời vậy. Tùy thuộc vào lĩnh vực phát triển mà họ có những tên gọi khác nhau.

Thế thì những quốc gia như Ethereum, Binance Smart Chain,…là nơi xây dựng cơ sở hạ tầng cùng với sự đảm bảo cao về an ninh qua các cơ chế đồng thuận như proof-of-stake, proof-of-work. Đó là những thứ rất khó xây dựng. Xây dựng được một blockchain đã khó, để bảo mật an toàn cho nó còn khó hơn nhiều lần vì nó đòi hỏi một cộng đồng lớn, những thợ đào, những người xác nhận khối hoạt động khắp nơi trên thế giới để bảo vệ mạng lưới, như súng và đạn để bảo vệ quốc gia đó khỏi các hacker. Bạn có thể copy mã nguồn của bitcoin nhưng không thể copy những thợ đào của nó.

Các công ty chọn những quốc gia đó để xây dựng những dự án phi tập trung của mình. Nhưng có những vấn đề chưa được giải quyết. Như ví dụ ở trên chúng ta nói về Việt Nam với 63 tỉnh thành và cơ sở hạ tầng khác nhau cho từng tỉnh. Nhưng với Ethereum thì nó như một quốc gia liền mạch, sử dụng chung một cơ sở hạ tầng cho toàn lãnh thổ. Cơ sở hạ tầng đó đáp ứng mọi nhu cầu di chuyển bên trong, cho dù bạn là DeFi, NFT hay GameFi,… Nhưng để mang lại sự hiệu quả tối đa thì phải tùy thuộc vào đặc tính của dự án mà họ sẽ cần những giao thức, quy tắc và cơ sở hạ tầng khác nhau. Và một vấn đề nữa là các quốc gia riêng biệt này rất khó có thể tương tác với nhau. Họ đều có một hệ sinh thái khép kín bên trong nên rất khó trao đổi token, dữ liệu qua lại giữa các nền tảng.

2.1.     Relaychain

Dựa trên ví dụ quốc gia Việt Nam phía trên thì Polkdadot cũng hoạt động tương tự như vậy. Nếu như Hà Nội là đầu não của Việt Nam. Nơi đưa ra các chính sách, quyết định, cũng như nắm quyền điều hành quốc gia thì relaychain cũng giống như vậy. Nó là trái tim của hệ thống Polkadot, chịu trách nhiệm xử lý giao dịch và bảo mật cho hệ thống qua cơ chế đồng thuận proof-of-stake.

Giống như bạn có nhu cầu mở công ty kinh doanh về dịch vụ giải trí thì bạn chỉ cần chọn nơi nào đó có sẵn cơ sở hạ tầng và an ninh tốt để có thể thoải mái xây dựng công ty của mình đúng không. Chứ ai lại đi đầu tư công sức xây dựng cả một quốc gia với cơ sở hạ tầng đồ sộ, rồi phải đau đầu về việc an ninh cho nó nữa. Đó là những thứ vô cùng khó khăn và phải tốn hàng năm nỗ lực để hoàn thành. Nhưng làm sao để chọn được quốc gia nào đó có cơ sở hạ tầng đặc thù riêng cho ngành nghề của bạn. Vì nếu chọn ethereum thì bạn phải sử dụng chung một cơ sở hạ tầng được xây dựng với mục đích chung cho tất cả các lĩnh vực.

Làm sao vừa tìm được một cơ sở hạ tầng phù hợp, mà không tốn nhiều công sức và thời gian xây dựng và đảm bảo an ninh cho nó?

2.2.     Parachains

Polkadot ra đời để giải quyết vấn đề trên. Polkadot như một quốc gia có 100 tỉnh thành. Nhưng không giống 63 tỉnh thành ở Việt Nam, mặc dù có cơ sở hạ tầng khác nhau nhưng vẫn phải chịu sự quản lý và tuân theo những quy tắc chung mà chính phủ đặt ra. 100 tỉnh thành của Polkadot được ví như là một 100 quốc gia nhỏ tự trị bên trong. Đó là 100 lô đất trống cho các công ty thoải mái “custom” theo ý của họ để làm sao phù hợp với lĩnh vực mà họ hoạt động. Như những dApps DeFi sẽ ưu tiên an ninh hàng đầu vì khóa cả tỷ đô la của người khác vào hợp đồng thông minh. Còn các dApps game và mạng xã hội thì cần có tốc độ xử lý cao.

Nhưng 100 lô đất đó không phải miễn phí và không dễ để vào. Polkadot chỉ cho thuê chứ không bán. Mỗi lô đất các bạn thuê để xây dựng có thời gian tối đa 2 năm và tối thiểu 6 tháng. Để ký được hợp đồng cho thuê đất với Polkadot thì bạn phải chiến thắng trong cuộc đấu giá. Nếu bạn là người trả mức giá cao nhất trong một thời gian nhất định thì bạn chiến thắng và số tiền đó sẽ bị khóa lại trong 2 năm. Và đương nhiên, bạn ở trong quốc gia Polkadot nên phải dùng đồng tiền của họ để đấu giá. Bạn phải mua đồng DOT để đấu giá. Nhưng sau 2 năm khi kết thúc hợp đồng thì bạn có thể đấu giá lại để tiếp tục 2 năm nữa. Còn không thì họ sẽ trả lại tất cả DOT cho bạn. Tính ra bạn chỉ mất chi phí cơ hội cho 2 năm hold DOT thôi đúng không nào. Một hình thức khác nữa là bạn có thể kêu gọi vốn cộng đồng (crowdloan). Những nhà đầu tư sẽ đóng góp DOT của họ để dấu giá 1 lô đất (1 slot) cho dự án của bạn. Nếu thua thì DOT tự động hoàn trả, còn nếu thắng thì hệ thống sẽ khóa DOT của người góp vốn và bạn sẽ trả cho họ token dự án của bạn.

2.3.     Substrate Framework

Vậy bạn nhận được lợi ích gì sau khi đấu giá thành công một lô đất. Đó là bạn có quyền tự thiết kế cơ sở hạ tầng lô đất đó theo đúng ý của bạn. Và điều quan trọng hơn hết là hưởng được tính an ninh của quốc gia Polkadot. Như đã nói ở trên, xây dựng blockchain đã khó, an ninh cho blockchain đó còn khó hơn bội phần. Polkadot tìm cách giải quyết 2 vấn đề đó qua việc tạo dựng một Blockchain tùy biến qua Substrate framework.

Substrate framework là một khung phần mềm được phát triển bởi Parity Technologies để tạo các blockchains tùy chỉnh. Cho phép truy cập vào một thư viện mẫu tùy chỉnh để giúp phát triển blockchain dễ dàng hơn… Substrate giúp các nhà phát triển tạo ra blockchain mà không cần tốn quá nhiều thời gian hay yêu cầu các chuyên gia trong lĩnh vực blockchain để thiết kế.

Mọi dự án đều có nhu cầu và yêu cầu riêng. Polkadot cho phép mọi chuỗi riêng lẻ có thiết kế được tối ưu hóa cho chức năng cụ thể của nó, cùng với đó giải quyết các gánh nặng về an ninh cho blockchain qua việc cho phép các dự án hưởng được toàn bộ sự bảo mật cao của Polkadot. Từ nay bạn không còn phải lo nghĩ về việc phải xây dựng quân đội, mua các vũ khí để bảo vệ an ninh cho dự án của mình. Thay vào đó, bạn quay về làm đúng chuyên môn của mình là tập trung chuyên sâu vào lĩnh vực bạn muốn phát triển như tài chính chẳng hạn. Vì bạn là một trong 100 quốc gia tự trị nằm bên trong quốc gia lớn là Polkadot nên sẽ hưởng hết những đặc quyền về an ninh và tương tác. Bạn sẽ vẫn có hệ thống quản trị riêng, các nguyên tắc hoạt động riêng và cả tiền tệ riêng nữa. Một điều vô cùng thú vị là khi bạn đã nằm trong 100 lô đất của Polkadot thì bạn có thể dễ dàng trao đổi tiền tệ, thông tin, dữ liệu qua lại với 99 lô đất còn lại mà không có bất kỳ sự khó khăn nào. Giống như chúng ta tự do dễ dàng di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác trong lãnh thổ Việt Nam vậy.

2.4.     Parathreads

Parathread có các chức năng tương tự Parachain nhưng có một vài điểm khác biệt. Parathreads là các parachains được xây dựng theo mô hình sử dụng bao nhiêu – trả bấy nhiêu. Thay vì thuê một lô đất cố định như parachains thì parathreads thích hợp với các dự án không yêu cầu truy cập liên tục vào relaychain.

Parathreads mở ra thêm một tùy chọn để có thể hưởng được sự an ninh và tương tác của Polkadot với ít rào cản về chi phí hơn nếu ứng dụng của họ không yêu cầu thông lượng cao. Với parathread, bất kỳ nhóm phát triển nào cũng có thể truy cập vào relaychain và khởi động ứng dụng của họ.

Polkadot như một chiếc điện thoại. Parachains giống như các ứng dụng phải có hay thường xuyên sử dụng, còn parathreads giống như các ứng dụng khi cần dùng thì tải (kết nối) từ app store về máy, dùng xong rồi thì xóa (ngắt kết nối).

Parathreads cũng là nơi mà các parachains khi hết hợp đồng thuê 2 năm không còn nhu cầu đấu giá nữa hay thua phiên đấu giá thì có thể trở thành một parathread với ít chi phí hơn.

2.5.     Bridges

Làm sao để các quốc gia ngoài kia như Bitcoin, Ethereum, Binance Smart Chain… Có thể kết nối với Polkadot. Giải pháp của họ là xây dựng một cây cầu để kết nối từ quốc gia này qua quốc gia kia.

Đây là một Parachain đặc biệt, cung cấp khả năng tương tác giữa hệ sinh thái polkadot và các giao thức blockchain khác. Cụ thể là nó cho phép dịch chuyển token và dữ liệu giữa Polkadot với các mạng bên ngoài.

Nếu quốc gia Ethereum cho tất cả các phương tiện chạy trên một đường cao tốc lớn (xử lý tất cả giao dịch) và thường xảy ra tình trạng tắc đường do đường quá nhỏ mà xe lại quá đông nên bạn thường xuyên bị hao xăng (gas). Polkadot giống như có nhiều đường cao tốc, mỗi đường có thể xây dựng để phục vụ cho các ứng dụng cụ thể. DeFi thì chạy riêng một đường, Oracle thì chạy một đường, Game thì chạy một đường khác, cho phép khả năng mở rộng vượt trội so với các blockchain hiện tại. Và khi những blockchain đó tiến hành nâng cấp hệ thống thì không còn gặp vấn đề hard-fork chia chuỗi nữa.

Chainlink đã sử dụng Substrate để xây dựng một parachain cắm vào polkadot. Trước khi tung ra parachain của mình trên Polkadot, Chainlink sẽ triểu khai parachain trên Kusama.

Một parachain Chainlink sẽ cho phép những parachains còn lại của polkadot truy cập hầu như mọi tài nguyên bên ngoài, trong thế giới thực.

Một parachain có thể là một dự án. Nhưng cũng có parachains cho phép nhiều dApps bên trong. Giống như một tập đoàn lớn, thuê một lô đất trong Polkadot trong hai năm và quy hoạch cơ sở hạ tầng bằng Substrate rồi cho hàng trăm công ty khác vào mở nhà máy sản xuất.

3.  Kusama

Kusama Network là một mạng độc lập, có ít rào cản gia nhập như chi phí, thời gian so với Polkadot. Đây là nơi các nhà phát triển có thể thử các tính năng mới trước khi chúng được giới thiệu với Polkadot. Vì vậy, Kusama được ví như người anh em hoang dã của Polkadot.

Kusama và Polkadot tồn tại như 2 mạng độc lập. Mỗi mạng đều có cộng đồng riêng, quản trị riêng và các trường hợp sử dụng bổ sung của riêng họ. Trong tương lai, chúng ta cũng có thể thấy Kusama được kết nối với Polkadot để có khả năng tương tác xuyên mạng.

4.  Kết luận

Polkadot là một dự án đầy hứa hẹn. Do nhiều nhà phát triển ứng dụng đang tìm cách tiếp cận đối tượng rộng hơn và do có nhiều blockchain khác nhau, nền tảng này có thể trở nên hữu ích đối với nhiều người.

Vị trí xếp hạng cao của DOT trong thị trường cũng có thể có lợi cho danh tiếng của dự án khi xây dựng trên Polkadot. Về lâu dài, các nhà phát triển của Polkadot sẽ tiếp tục cải tiến các chức năng khác nhau của nó và đưa ra các phiên bản tốt hơn. Polkadot có khả năng đưa ra định nghĩa thực sự về phân quyền trong việc sử dụng blockchain. Hãy tiếp tục tìm hiểu và khám phá nền tảng blockchain vô cùng thú vị này nhé!

Source: thuancapital.com

Tham gia nhóm BlackReport để cập nhập thông tin sớm nhất nhé!

Tham gia nhóm BlackReport để cập nhập thông tin sớm nhất !

iconHASHTAG HÀNG ĐẦU

Bài viết liên quan